Βύθιση του Moskva: Τι συνέβη πραγματικά στο «στολίδι» του ρωσικού στόλου;

Βύθιση του Moskva: Τι συνέβη πραγματικά στο «στολίδι» του ρωσικού στόλου;

Νάνσυ Κουλούρα

Μια ανάλυση του CNN για τα αίτια και τις επιπτώσεις της βύθισης της ρωσικής ναυαρχίδας στη Μαύρη Θάλασσα – Τι σημαίνει η απώλεια του Moskva για τους Ρώσους και για την… Κίνα

Στο σκοτεινό βυθό της Μαύρης Θάλασσας βρίσκεται εδώ και μερικές ώρες το πυραυλοφόρο καταδρομικό Moskva, η ναυαρχίδα του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας που βυθίστηκε εχθές το βράδυ, έχοντας υποστεί εκτεταμένες ζημιές από έκρηξη τα ξημερώματα της ίδιας μέρας.

Σύμφωνα με το CNN, είναι ακόμα ασαφές εάν βυθίστηκε εξαιτίας των ουκρανικών πυραύλων, της ρωσικής ανικανότητας, κακοτυχίας ή ενός συνδυασμού των παραπάνω παραγόντων. Το βέβαιο πάντως είναι ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη ναυτική απώλεια εν καιρώ πολέμου τα τελευταία 40 χρόνια, η οποία εγείρει προβληματισμούς όχι μόνο στη Μόσχα αλλά και σε άλλες δυνάμεις ανά την υφήλιο, που θα πρέπει ίσως να επανεξετάσουν τον στρατιωτικό σχεδιασμό τους.


Η ρωσική και η ουκρανική εκδοχή για το τι συνέβη

Αναφορικά με τα συμβάντα που οδήγησαν το Moskva στον πάτο της θάλασσας, το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας έχει ανακοινώσει ότι μια φωτιά αγνώστου προέλευσης πυροδότησε τα αποθηκευμένα πυρομαχικά του πλοίου και οι επακόλουθες εκρήξεις προκάλεσαν εκτεταμένες δομικές ζημιές στο καταδρομικό. Για τη βύθισή του αναφέρει ότι συνέβη κατά τη ρυμούλκηση σε ένα κοντινό λιμάνι εν μέσω θαλασσοταραχής.

Η Ουκρανία, από τη μεριά της, λέει ότι χτύπησε το Moskva με πυραύλους κρουζ που προκάλεσαν την φωτιά η οποία έφτασε στα πυρομαχικά, με αποτέλεσμα να γίνει η έκρηξη. Οι Αμερικανοί και γενικά οι δυτικοί αξιωματούχοι στον τομέα της Άμυνας δείχνουν να υιοθετούν την ουκρανική εκδοχή. Οι ΗΠΑ πιστεύουν με «μέτριο επίπεδο σιγουριάς» ότι η εκδοχή του Κιέβου για τα γεγονότα είναι ακριβής, είπε στο CNN μία πηγή με γνώση του ζητήματος.

Το Moskva ήταν εξοπλισμένο με διάφορα είδη αντιπλοϊκών και αντιαεροπορικών πυραύλων καθώς και με εκτοξευτές ρουκετών και άλλα οπλικά και αμυντικά συστήματα. Αυτό σημαίνει ότι οπωσδήποτε είχε στις αποθήκες του μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών υλών.

Ποια ήταν η τελευταία φορά που χάθηκε ένα πλοίο αυτού του μεγέθους εν καιρώ πολέμου;

Το αργεντίνικο καταδρομικό General Belgrano βυθίστηκε από το υποβρύχιο του Βασιλικού Ναυτικού της Μεγάλης Βρετανίας «Conqueror» στον Πόλεμο των Φώκλαντ, και πιο συγκεκριμένα στις 2 Μαΐου του 1982.

Το General Belgrano και το Moskva είχαν αντίστοιχο μέγεθος: Περίπου 182 μέτρα μήκος και εκτόπισμα 12.000 τόνων. Ωστόσο των πλήρωμα των 1.100 ατόμων πάνω στο General Belgrano ήταν υπερδιπλάσιο του πληρώματος του Moskva, που δεν ξεπερνούσε τα 500 άτομα.

Η Ρωσία δεν αποκάλυψε αν υπήρξαν απώλειες σε ανθρώπινες ζωές εξαιτίας της φωτιάς και της έκρηξης στο Moskva. Όταν βυθίστηκε το General Belgrano, 323 μέλη του πληρώματός του έχασαν τη ζωή τους.

Τι σημαίνει η απώλεια του Moskva για τη ρωσική επιχείρηση στην Ουκρανία

Η μεγαλύτερη συνέπεια της βύθισης του ρωσικού καταδρομικού μπορεί να είναι το «πλήγμα» στο ηθικό των Ρώσων. Ως ναυαρχίδα του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα, το Moskva ήταν ένα από τα πιο ορατά «ατού» της Μόσχας στον πόλεμο στην Ουκρανία. Αν και το Κρεμλίνο ελέγχει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που καλύπτουν τα εγχώρια ΜΜΕ τις πολεμικές επιχειρήσεις, η είδηση για τη βύθιση ενός τόσο μεγάλου πλοίου ίσως δεν είναι και τόσο εύκολο να «κρυφτεί» ή να παρουσιαστεί με τον τρόπο που θέλει η κυβέρνηση Πούτιν.

«Η απώλεια του πλοίου, είτε αυτή προκλήθηκε από ενέργεια του εχθρού ή από ατύχημα, θα εγείρει αμφιβολίες για τις ικανότητες της Ρωσίας στο πολεμικό πεδίο» αναφέρει το δημοσίευμα του CNN.

«Και οι δύο εξηγήσεις για τη βύθιση του Moskva υποδεικνύουν πιθανά αδύναμα σημεία της Μόσχας, είτε όσον αφορά στην αεράμυνα είτε όσον αφορά στις διαδικασίες ασφάλειας και αντιμετώπισης των ζημιών πάνω στη ναυαρχίδα του στόλου της Μαύρης Θάλασσας» αναφέρουν στην ημερήσια τους ενημέρωση οι αναλυτές Mason Clark, Kateryna Stepanenko και George Barros από το think tank «Institute for the Study of War».

Ο Carl Schuster, απόστρατος πλοίαρχος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού επισημαίνει ότι οι αμφιβολίες αυτές σίγουρα έφτασαν μέχρι το Κρεμλίνο. Το συμβάν «εγείρει ερωτήματα για τις ναυτικές ικανότητες της Ρωσίας δέκα χρόνια μετά την ανακοίνωση από τον Πούτιν ότι επρόκειτο να ενισχύσει τις δυνατότητες, το ηθικό και τον επαγγελματισμό του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού. Φαίνεται πως δεν κατάφερε να τηρήσει καμία από τις υποσχέσεις του για οποιοδήποτε κλάδο των ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων» σημειώνει ο Schuster, θυμίζοντας ότι και οι ρωσικές δυνάμεις ξηράς δεν τα πάνε και τόσο καλά.

Οι αναλυτές πάντως είναι διχασμένοι ως προς την επίδραση που μπορεί να έχει η συγκεκριμένη στη ρωσική εισβολή. Οι αναλυτές του ISW κάνουν λόγο για σχετικά μικρό πλήγμα ως προς αυτή την άποψη, αφού το πλοίο χρησιμοποιούνταν κυρίως για χτυπήματα με πυραύλους κρουζ σε ουκρανικές αποθήκες και αεροδρόμια. Η Ρωσία έχει συστήματα ξηράς και αεροσκάφη που μπορούν να κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα, σημειώνουν χαρακτηριστικά. Υπογραμμίζουν πάντως ότι, αν όντως η έκρηξη και η βύθιση ήταν αποτέλεσμα ουκρανικής επίθεσης, το ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό θα πρέπει να επανεξετάσει την ανάπτυξη των πλοίων στην περιοχή, απομακρύνοντάς τα ενδεχομένως περισσότερο από τα ουκρανικά εδάφη και αναπροσαρμόζοντας την αεράμυνά τους.

Στην Ουάσινγκτον, ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου Τζον Κίρμπι είπε ότι η κύρια αποστολή του Moskva ήταν η αεράμυνα για τις ρωσικές δυνάμεις στη Μαύρη Θάλασσα. «Η βύθιση θα επηρεάσει τον τομέα αυτόν σίγουρα, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον», δήλωσε ο Κίρμπι στους ρεπόρτερ.

Σύμφωνα με το CNN πάντως, η βύθιση του Moskva πρόκειται να μελετηθεί σε βάθος και από την Κίνα, ειδικά αν επιβεβαιωθεί ότι το καταδρομικό χτυπήθηκε από ουκρανικούς πυραύλους. Συγκεκριμένα, οι αναλυτές του Πεκίνου θα αναζητήσουν «στοιχεία» που μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση με την Ταϊβάν.

Υπενθυμίζεται ότι το Πεκίνο δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για να ανακτήσει τον έλεγχο του νησιού, και αυτό έχει προκαλέσει εντάσεις με τις ΗΠΑ, που έχουν δεσμευτεί να προσφέρουν αμυντικά όπλα στην Ταϊβάν.

Σύμφωνα με τον Timothy Heath, ερευνητή του think tank «RAND Corp.», το χτύπημα στο Moskva θα αναδείξει, τόσο για την Κίνα όσο και για τις ΗΠΑ, «την τρωτότητα των σκαφών επιφάνειας» σε ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση.

protothema.gr

Γιώργος Μύτιλης