ΝΑΤΣΗΣ ΚΟΥΜΑΝΕΛΗΣ: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΚΑΡΒΑΝΙΑΡΗΣ

ΝΑΤΣΗΣ ΚΟΥΜΑΝΕΛΗΣ: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΚΑΡΒΑΝΙΑΡΗΣ

Χωρίς να τον ξέρω καν, μόνο απ’ ότι άκουσα γι’ αυτόν, παλεύω να στήσω μέσα μου, όσο πιο πιστά, το πορτρέτο του Νάτση ΚΟΥΜΑΝΕΛΗ.

Του φοράω ποτούρια και ρίχνω την άσπρη φουστανέλα από πάνω τους.

Του φοράω μάλλινα τσουράπια, μαύρη χοντρή φανέλα… Δουλεμένη, με μεράκι, στον αργαλειό.

Του φοράω κάτασπρο πουκάμισο, του βάζω στα χέρια τσόχινα μανίκια…

Οι υπερήλικες της Σωτήρας φέρνουν πιο εύκολα στο νου τους το Νάτση ΚΟΥΜΑΝΕΛΗ. Λένε ότι, χειμώνα – καλοκαίρι, αυτός φορούσε, σε μόνιμη βάση, την παραδοσιακή ενδυμασία.

Είναι ο τελευταίος καρβανιάρης – μεταφορέας ξυλείας, που έβαζε μπροστά του 6 με 7 μουλάρια. Τόσο ήταν το τακάτι του!

Λέει η Έλλη Λούκα:

– Δεκατέσσερα μουλάρια είχε ο παππούς μου. Ο πατέρας μου, ο θείος μου, ο αδελφός μου, την δουλειά του παππού τους και του Νάτση ΚΟΥΜΑΝΕΛΗ, έκαναν μια ζωή κι αυτοί.

Νίκο, Ρούση, Γιώτη, Κουμανέλη, είναι τα βασικά επώνυμα οικογενειών, που ασχολήθηκαν μόνιμα, εκείνα τα δύσκολα χρόνια, με την μεταφορά ξυλείας.

Σχεδόν, το κάθε σπίτι στη Σωτήρα, κρατούσε πεταλωμένο μουλάρι, για ν’ αντιμετώπιζε καθημερινά τις δύσκολες μεταφορές.

Ο Γιώτης, ο σύζυγος της Έλλης, μας περιγράφει, μόνο με μια πρόταση, το μεγαλύτερο καραβάνι:

– … Το πρώτο μουλάρι του καρβανιού προχωρούσε φορτωμένο με ξυλεία στην στροφή της Κακαβιάς, όταν φόρτωναν το τελευταίο στη Σωτήρα…!!!

… Οι εργάτες έκοβαν την ξυλεία πάνω στο δάσος κι οι μουλαράδες τα κουβαλούσαν.  Ήταν οργανωμένα όλα τα μέτωπα εργασίας, προσεκτικά μοιρασμένη η δουλειά.

Σχεδόν, όλα τα σπίτια της Δρόπολης, του Πωγωνιού, της Κόνιτσας, της Βοβούσας… ήταν σκεπασμένα με την ξυλεία της Σωτήρας.

Είχαν «καπέλο» Σωτηριώτικο…

Το χειμώνα, όταν η οικοδομή νέκρωνε, έκοβε η δουλειά, τα μουλάρια οι αγωγιάτες τα ξεχείμαζαν στα Ξαμίλια και στον Τσαμαντά. Σε ζεστά μέρη…

Τότε, την ψυχή της Σωτήρας με ψωμί, την κράτησε κυρίως το χρήμα του μετανάστη, αλλά και η μεταφορά και πώληση ξυλείας απ’ όσους διέμεναν στο χωριό.

Λένε ότι το Νάτση ΚΟΥΜΑΝΕΛΗ, όταν απεβίωσε, τον ενταφίασαν με το κάτασπρο πουκάμισο, τα τσόχινα μανίκια και την κάτασπρη φουστανέλα του.

(Η φωτογραφία είναι από το προσωπικό αρχείο του Παύλου ΛΟΥΚΑ)

Γιώργος Μύτιλης