Η Απολλωνία της Ιλλυρικής

Η Απολλωνία της Ιλλυρικής

Της Λίντας ΤΣΑΜΠΙΡΗ

(Για την Παγκόσμια Ημέρα Αρχαιολογίας!!)

Η Απολλωνία Ιλλυρική ή «προς Επίδαμνον» ή Ηπειρωτική ήταν αρχαία πόλη της Ιλλυρίας, που ιδρύθηκε στις αρχές του 6ου αι. π.Χ., ως αποικία των Κορινθίων και των Κερκυραίων. Σύμφωνα με τον Στράβωνα, που χαρακτηρίζει την πόλη «ευνομωτάτη», βρισκόταν στα νότια της Ιλλυρίας κοντά στους ποταμούς Αώο και Άψο (Γεωγραφικά, Βιβλ. 7, 316). Το πολίτευμά της ήταν ολιγαρχικό και μάλιστα επαινείται από τον Αριστοτέλη.

Αρχικά πήρε το όνομά της από τον θρυλικό ιδρυτή της, τον Γύλακα (Γυλάκειο), αλλά μετονομάστηκε αργότερα προς τιμήν του θεού Απόλλωνα, ο δωρικός ναός του οποίου (σώζεται η μορφή του 300 π.Χ.), βρίσκεται στην περιοχή του τεμένους της πόλης. Η πόλη διατήρησε τον ελληνικό χαρακτήρα και τον πολιτισμό της, αλλά είχε επίσης πολλά χαρακτηριστικά του τόπου που τότε ονομαζόταν Ιλλυρία.

α

Επί αιώνες ήταν μια αυτοδιοικούμενη και ανεξάρτητη πόλη, μέχρι να ενσωματωθεί στο Βασίλειο της Ηπείρου και αργότερα στο Βασίλειο της Μακεδονίας. Το 229 π.Χ. η πόλη υποτάχθηκε στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και από το 148 π.Χ. οι Ρωμαίοι περιέλαβαν την πόλη στην επαρχία της Μακεδονίας. Η Απολλωνία ήταν γνωστό κέντρο εκμάθησης, ειδικά για την τέχνη της ρητορικής, και πολλοί επιφανείς Ρωμαίοι έμειναν στην Απολλωνία, όπως ο Οκταβιανός και ο Μαικήνας. Το 48 π.Χ. καταλήφθηκε διαδοχικά από τον Καίσαρα, κατόπιν από το Μάρκο Αντώνιο και μετά από τον Βρούτο.

Η πόλη διατήρησε την ακμή της και κατά τους Βυζαντινούς χρόνους. Έγινε μια σημαντική χριστιανική επισκοπή, μέχρι να πολιορκηθεί από τους Γότθους, γεγονός που οδήγησε στη μείωση του εμπορίου της πόλης. Παράλληλα, η περιοχή χτυπήθηκε από πολλούς σεισμούς, καταστρέφοντας τελείως το λιμάνι και την πόλη. Σταδιακά, η περιοχή εκφυλίστηκε σε ένα ανθυγιεινό έλος και αργότερα εγκαταλείφθηκε τελείως.

Σήμερα η περιοχή ευρίσκεται στην επικράτεια της Αλβανίας και βρίσκεται δίπλα στο αλβανικό χωριό Pojan (Πόγιαν). Εκεί μάλιστα υπάρχει και Μονή που ονομάζεται «Παναγία της Απολλωνίας».

Γιώργος Μύτιλης