Gjirokastra / Αργυρόκαστρο – Η Δύση της Ανατολής

Gjirokastra / Αργυρόκαστρο – Η Δύση της Ανατολής

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Tο βιβλίο «Gjirokastra / Αργυρόκαστρο – Η Δύση της Ανατολής», του αναπληρωτή καθηγητή δρ. Παναγιώτη Ν. Μπάρκα προσπαθεί να επεξεργαστεί ό,τι ο ίδιος υπόσχεται στον πρόλογό του: Να ξεπεραστούν και ει δυνατόν να ισοπεδωθούν τα ταμπού που κρύβουν τα πραγματικά θεμέλια του μύθου περί ιδρύσεως της πόλης και, να «αποκαλύψει» το ιστορικό στερέωμα που βασίζεται στην μοναδικότητα των αξιών της πόλης, στην σημερινή πραγματικότητα και, με απώτερο στόχο ως πνευματική πρόθεση την ανατροπή του ψευδούς και επιζήμιου μύθου για την πόλη, τον πολιτισμό της και τη διαρκή φιλοδοξία του να ανήκει στη Δύση.

Tο βιβλίο προκαλεί την αίσθηση ότι, η προσέγγιση του μύθου της μαγείας του Αργυροκάστρου, η προσπάθεια διείσδυσης σ’ αυτόν και, πιο πολύ η προσπάθεια απομυθοποίησης ή αποδόμησής του, ανοίγει άγνωστους ατραπούς κι ανεξερεύνητα μονοπάτια στην αρχιτεκτονική του μύθου. Ενός μύθου χωρίς αρχή και τέλος και με, πληθώρα, αφηρημένων και χωρίς συνοχή, στοιχείων που συνθέτουν την κατασκευή του και,  που επιτρέπουν την διείσδυση στις φλέβες που τροφοδοτούν την καρδιά και τον εγκέφαλο της πόλης με ένα είδος διαχρονικής ύλης που αποτελείται από αναταραχές γεγονότων και μύθων, που αναγκάζουν την ιστορία να υποκλίνεται μπροστά τους και τους μύθους να μαγειρεύουν την ιστορία.

Το βιβλίο δίνει, στην αμερόληπτη γλώσσα του Αργυροκαστρίτικου σύμπαντος, απτούς ορισμούς των δικών του διαχρονικών μηνυμάτων. Δημιουργεί την ευχαρίστηση, που σου δίνει η απόσυρση, από το βούρκο και το έρεβος, των αληθειών με τις οποίες έχει μαγειρευτεί η ζύμη της μαγείας του Αργυροκάστρου, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα και τους συντελεστές που έχουν δεσμευτεί για το αντίθετο

Ξεκινώντας από τις αρχές της ιστορικής κοινωνιοανθρωπολογίας, το βιβλίο προσπαθεί να υποστηρίξει με γεγονότα, να προσδιορίσει τις περιστάσεις και να αναδείξει τους παράγοντες που ίδρυσαν και ανέπτυξαν το Αργυρόκαστρο ως πολυπολιτισμική κοινωνία και, που βοήθησαν στη διατήρηση της ταυτότητάς του αποδέχοντας, αφομοιώνοντας και ενσωματώνοντας σε αυτή, διαφορετικά πολιτισμικά στοιχεία, πολλές φορές και αντίθετα. Πολιτισμικά στοιχεία που συμβίωναν ειρηνικά σε μια ουσιαστικά πολυπολιτισμική, πολυεθνοτική, πολυθρησκευτική ενότητα, στην οποία οι συνεισφέροντες δεν τόλμησαν στο διάβα της ιστορίας να αγγίξουν τους κοινωνικούς πυλώνες στους οποίους βασίζονταν οι ισορροπίες της ειρηνικής συνύπαρξης.

Αντιθέτως, το βιβλίο προσπαθεί να δώσει μορφή στις σχέσεις της πόλης με τους άλλους, οι οποίοι άλλοι μπορεί να είναι άτομα ή να είναι σχέσεις με την αυτοκρατορία, με τα ανεπτυγμένα πολιτιστικά και οικονομικά κέντρα, ακόμα και με άτομα με ειδικές συνεισφορές προς την κοινωνία της πόλης και που έδωσαν σ’ αυτή ιδιαίτερη διάσταση, πολυπολιτισμική προς τα έσω  και ταυτότητα εξέχουσα διεθνώς.

Πιστό και συνεπέστατο στο επιστημονικό επιχείρημά, το βιβλίο αντιτίθεται στους ψευτοεθνικισμούς, στην μη επιστημονική αντιμετώπιση της ιστορίας, της πραγματικότητας και της μοναδικότητας της πόλης του Αργυροκάστρου. Αντιμετώπιση που στην πραγματικότητα δημιούργησε ένα επικίνδυνο ταμπού, η διάδοση του οποίου χρησιμοποιείτε για να απαλείψει κάποιους αιώνες από τη ζωή της πόλης,  να επικαλεστεί ψευδοθεωρίες για την προέλευσή της, να διαστρεβλώσει την ετυμολογία του ονόματός της και τα περί του ιδρυτή της, με σκοπό να τα οικειοποιούνται όλα αυτά, να προβαίνουν στην εκμηδένιση των συνεισφορών και την εξάλειψη των συντελεστών, ώστε να διαφοροποιούν και να ισοπεδώνουν τις εθνοτικές ταυτότητες των κοινοτήτων που απαρτίζουν την, κατά καιρούς πολυεθνοτική κοινωνία της πόλης του Αργυροκάστρου.

Η αλήθεια αυτή, ιδωμένη υπό του φάσματος των συμφερόντων κάποιων τρίτων, που τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκαν εντατικά και, που οι οποίοι, εξ ονόματος της αλβανικής υπηκοότητας, στοχεύουν να επαναφέρουν στις σημερινές συνθήκες πικρές, παρελθούσες ιστορικές πραγματικότητες για την ταυτότητα του Αργυρόκαστρου, αποτελεί μια άλλη σημαντική πνευματική δέσμευση του βιβλίου  «Gjirokastra / Αργυρόκαστρο – Η Δύση της Ανατολής».

Υπό αυτή την οπτική γωνία, η ανάδειξη της συμβολής και του ρόλου που έπαιξε η Χριστιανικής Κοινότητα στη διατήρηση και ανάπτυξη της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της πόλης, δεν θεωρείται απλώς ηθική υποχρέωση. Ούτε αποσκοπεί στη δημιουργία ρήξεων στις εξαιρετικές σχέσεις μεταξύ των διαφόρων εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων στο Αργυρόκαστρο.

Αντιθέτως! Το βιβλίο στοχεύει σε αυτές τις σχέσεις ώστε, όλες οι εθνοτικές και θρησκευτικές κοινότητες που απαρτίζουν σήμερα την κοινωνία του Αργυροκάστρου, να αποκτήσουν επίγνωση των ίσων δικαιωμάτων, με απώτερο στόχο την αποδοχή και την προώθηση της ταυτότητας, των συμφερόντων και των συνεισφορών της κάθε κοινότητας, ως μέρος της πολυπολιτισμικής κοινότητας του Αργυροκάστρου. Στοχεύει επίσης στην αποφυγή τρεχουσών πρακτικών που εγχέονται σήμερα από παράγοντες που δεν έχουν καμία σχέση με την ειρηνική συμβίωση συνανθρώπων εντός μιας πολυπολιτισμικής, πολυεθνοτικής και πολυθρησκευτικής  κοινότητας σαν και αυτή της πόλης του Αργυροκάστρου. Παράγοντες οι οποίοι με αμφίβολες μεθόδους και εξευγενισμένες επενδύσεις στοχεύουν να διαταράξουν λεπτές ισορροπίες συνύπαρξης αιώνων. Οι ενέργειες αυτές είτε είναι κεκαλυμμένες εντέχνως με επιστημονικοφανή επιχειρήματα είτε είναι στο όνομα της δήθεν πλειοψηφούσας εθνότητας, προσπαθούν να εξαλείψουν ή και να εκμηδενίσουν, ακόμη και μέσω της σιωπής, κάποιες εθνότητες-κοινότητες και την ιστορική συνεισφορά τους στο Αργυροκαστρίτικο πολυπολιτισμικό θαύμα. Ή για τη δημιουργία νέων εθνοκοινοτικών αναλογιών με σημείο αναφοράς την «αλβανική εθνικότητα», η οποία ακόμα κι αν δεν δηλώνεται, θεωρείται ότι ενέχει επίσημη υπεροχή έναντι άλλων εθνικοτήτων.

Τέλος το βιβλίο «Gjirokastra / Αργυρόκαστρο – Η Δύση της Ανατολής» έρχεται, την συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, ως μια ξεχωριστή συμβολή, προσεγγίζοντας το θέμα που διαπραγματεύεται με πλούσια ξένη και αλβανική βιβλιογραφία και, ρίχνοντας άπλετο φως σε πραγματικότητες της πόλης που επιμελώς αποσιωπώνται και δολίως αποκρύπτονται.

***

Το βιβλίο προλογίζει ο ακαδημαϊκός Shaban Sinani. Είναι μοναδικό στο είδος του και απευθύνεται στο αλβανικό και  ελληνικό κοινό της Αλβανίας και γενικότερα σε όσους γνωρίζουν την αλβανική γλώσσα. Έχει σχήμα 16 Χ 23,5 εκ. και 219 πυκνογραμμένες σελίδες. Το κείμενο πλαισιώνεται με πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Την επιμέλεια είχαν οι εκδόσεις Ελίκρανον, οι οποίες φρόντισαν ώστε στις τελευταίες σελίδες  να υπάρχουν  περιλήψεις του βιβλίου σε τέσσερεις γλώσσες, στην αγγλική, τη γαλλική, την ιταλική και την ελληνική. Ευελπιστούμε πως σύντομα, η σπουδαία αυτή προσπάθεια του αναπληρωτή καθηγητή δρ. Παναγιώτη Ν. Μπάρκα, για το Αργυρόκαστρο, θα κυκλοφορήσει και στην ελληνική γλώσσα.

Το βιβλίο διατίθεται στην Αλβανία από το συγγραφέα (τηλ. 00355 692799707ενώ στην Αθήνα από τις εκδόσεις Ελίκρανον στα τηλέφωνα: 210 3303035-0030 6980853161 (κ. Ζαφειράτης) και, 0030 6977343372 (κ. Λέζος). Η τιμή του βιβλίου ανέρχεται στα 15 ευρώ.

Παναγιώτης Μ. Λέζος

Γιώργος Μύτιλης